Witamy na stronie historycznej
Zapraszamy do korzystania
domowa

KALENDARIUM-CZASY NOWOŻYTNE

POBIERZ PLIK


1492-1498 rok-panowanie w Polsce Jana Olbrachta.

1494-1559 rok – rywalizacja z Habsburgami na terenie Włoch.

1497 r. – Vasco da Gama opłynął Afrykę i dotarł do właściwych Indii.

1499 rok- Amerigo Vespucci dopływa do wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, od jego imienia nazwa nowego kontynentu.

1501-1506-panowanie Aleksandra Jagiellończyka na terenie Rzeczypospolitej.

1505 rok-konstytucja nihil novi" (nic nowego) uchwalona w Radomiu. Nic nowego nie mogło zostac wprowadzone przez monarchę bez zgody sejmu. Oznaczało to znaczące ograniczenie prerogatyw (uprawnień) władcy.

1506-1548 rok-panowanie króla Zygmunta I Starego

1517 rok– 95 też Marcina Lutra na drzwiach kościoła w Wittenberdze (Marcin Luter - niemiecki reformator religijny, teoretyk i inicjator reformacji, mnich augustiański, doktor teologii. Autor 95 tez potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski bożej).

1519-1522 rok -Wyprawa Ferdynanda Magellana dookoła świata.

1519-1521 rok- konkwistador (zdobywca) Ferdynand Cortez podbija całkowicie meksykańskie imperium Azteków

1521 rok-Marcin Luter objęty ekskomuniką przez Kościół.

1524-1525 rok- wojna chłopska w Rzeszy Niemieckiej, klęska chłopskich rewolucjonistów pod Frankenhausen, śmierć Thomasa Münzera.

1525 rok- hołd pruski, doszło do niego w Krakowie po wcześniejszym zawarciu traktatu między królem Zygmuntem Starym a Albrechtem Hohenzollernem. W wyniku tego aktu Prusy Zakonne zostały przekształcone w Księstwo Pruskie jako lenno Polski.

1526 rok– bitwa pod Mohaczem (wojna turecko-węgiersko), między Turcją a Węgrami.

1530 rok-koronacja Zygmunta I Augusta na monarchę Rzeczypospolitej.

1532-1534 rok- Francisco Pizarro podbija andyjskie imperium Inków.

1534 rok -akt supremacji Henryka VIII (zwierzchnikiem kościoła narodowego staje się król, zerwanie z Rzymem, likwidacja zakonów oraz sekularyzacji ich majątków, powstanie Kościoła anglikańskiego).

1536-1538 rok- wojska hiszpańskie podbijają ziemie dzisiejszego Chile i Kolumbii.

1537 rok-wojna kokosza (konflikt wewnętrzny na terenie Polski).

1539 rok- Jan Kalwin wydał dzieło "Urządzenie religii chrześcijańskiej", gdzie głosił powrót do Pisma Świętego, doktrynę predestynacji, czyli naukę o przeznaczeniu, konieczność uniezależnienia się od władzy papieża i zerwanie z Rzymem, propagowanie surowych zasad moralnych oraz walki z różnowiercami (kalwinizm był ideologią mieszczańską) .

1540 rok- zatwierdzenie reguły jezuitów przez papieża, zadaniem zakonu miała być walka.

1542 rok- powstanie Inkwizycji.

1543 rok-Przewrót kopernikański. W dziele De Revolutionibus Mikołaj Kopernik przedstawia swoją teorię heliocentryczną głoszącą, że to Ziemia obraca się wokół Słońca, a nie odwrotnie, jak powszechnie uważano w średniowieczu. Ta rewolucyjna teoria została później potwierdzona przez Galileusza.

1545 - 1563 rok-sobór powszechny kościoła katolickiego.Doszło do niego w Trydencie (północne Włochy). Został zwołany przez papieża Pawła III na 15 marca 1545, a rozpoczęty dopiero 13 grudnia, zgromadził 66 uczestników. Sobór był odpowiedzią na narastającą potrzebę reform w Kościele katolickim, wywołaną przez reformację. Jest uznawany za początek okresu kontrreformacji.

1555 rok - podpisanie pokoju w Augsburgu, przyjęto zasadę "czy kraj, tego religia" ("cuius regio, eius religio")

1559 rok- wprowadzenie Indeksu Ksiąg Zakazanych (Index Librorum Prohibitorum).

1561 rok-sekularyzacja zakonu inflanckiego, inkorporacja Inflant.

1562-1598 rok– wojny religijne we Francji pomiędzy katolikami a hugenotami (francuscy wyznawcy kalwinizmu)

1563-1570 rok-pierwsza wojna północna.

1564 rok-przybycie jezuitów do Polski (Ignacy Loyola).

1569 rok-Unia lubelska (unia realna nie personalna). Z połączenia ziem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego powstaje największe mocarstwo w Europie, w skład którego weszła także Ukraina.

1571 rok- rozbicie floty tureckiej pod Lepanto.

1572 rok- to potoczna nazwa wydarzeń w nocy z 23 na 24 sierpnia 1572 roku, związanych z pogromem hugenotów w Paryżu, zorganizowanego przez kilku katolickich książąt (tzw.Nocy Św. Bartłomieja).. 

1572 rok- smierć Zygmunta I Augusta, ostatniego władcy z dynastii Jagiellonów.

1572 rok- początek powstania antyhiszpańskiego (do tej pory Niderlandy były pod panowaniem Hiszpanii, silne wpływały miał tam luteranizm, a przede wszystkim kalwinizm).

1573 rok-pierwsza wolna elekcja w Polsce. Na tronie zasiada pochodzący z Francji henryk Walezy.Wprowadozen są zasady elekcji viritim (za życia panującego), pacta conventa oraz artykuły henrykowskie. Po roku rządów Walezy ucieka do Francji aby tam walczyć o następstwo tronu.

1573 rok- konfederacja warszawska, pierwsza wolna elekcja w Rzeczypospolitej, było to popularne, uproszczone określenie aktu zawiązania konfederacji generalnej utworzonej na pierwszy sejm konwokacyjny.

1574 rok– ucieczka Henryka Walezego z Polski do Francji. Zostaje zdetronizowany.

1575 rok– królową wybrana została Anna Jagiellonka.

1576 rok-Małżeństwo z księciem Stefanem Batorym.

1576-1586 rok-panowanie pochodzacego z terenu Węgier (Siedmiogród) Stefana Batorego.

1577-1582 rok-wojna z Rosją o sporny teren Inflant.

1578 rok-powołanie Trybunału Koronnego, utworzenie piechoty wybranieckiej.

1582 rok-rozejm w Jamie Zapolskim.

1587 rok-Zygmunt III Waza, syn króla Szwecji Jana III Wazy, zasiada na tronie Polski. Przenosi w 9 lat później stolicę państwa do Warszawy ze względu na jej dogodne położenie w centrum kraju.

1588 rok – Anglia Elżbiety I pokonuje hiszpańską Niezwyciężoną Armadę (flotę króla Filipa). Koniec mocarstwowej pozycji Hiszpanii.

1589-1792 rok – panowanie Burbonów na tronie Franci

1595 rok – założenie Akademii Zamojskiej.

1596 rok– przenosiny dworu królewskiego z Krakowa do Warszawy.

1596 rok– unia brzeska, część prawosławnych uznała zwierzchność papieża – powstał tzw. kościół grekokatolicki (inaczej unicki – wyznawcy to unici lub grekokatolicy).

1598 rok – edykt nantejski ( był układem pokojowym zawartym z kalwinami, zakończył francuskie wojny religijne i określił zasady współistnienia katolików i protestantów, przyznał hugenotom ograniczone swobody czyli zapewnił im wolność wyznania i kultu, w tym posiadania własnych kościołów).

1605 rok– bitwa pod Kircholmem (Polacy vs Szwedzi) polska husaria Jana Karola Chodkiewicza zmiotła kilka razy liczniejsza armię szwedzką.Kircholm- obecnie miejscowość Salaspils na Łotwie, 25 km na południowy wschód od Rygi). Bitwę stoczono dnia 27 września w czasie polsko-szwedzkiej wojny o Inflanty w latach 1600-1611. Przyczyną bitwy były zmagania o dominium Maris Baltici (dominację w rejonie Morza Bałtyckiego).

1606 rok– rokosz (wystapienie zbrojne) Zebrzydowskiego.

1609 - zwycięstwo niderlandzkie w wojnie z Hiszpanią, protestanckie Zjednoczone Prowincje (dzisiejsza Holandia) uzyskały niepodległość.

1610 rok- Bitwa pod Kłuszynem, rozegrała się 4 lipca między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego, a armią moskiewską pod dowództwem kniazia Wasyla IV Szujskiego oraz szwedzkich posiłków dowodzonych przez Jakuba Pontussona de la Gardie. Wojska moskiewskie zostały rozbite a oddziały polskie wkroczyły do Moskwy.

1613 rok– na tronie rosyjskim zasiada Michaił Romanow, początek panowania dynastii Romanowów (do 1917 roku).

1618 rok– tzw. defenestracja praska, czyli wyrzucenie rajców niemieckich przez okno ratusza w Pradze. Początek wojny 30-letniej.

1618 - 1648 rok- Wojna trzydziestoletnia, była konfliktem zbrojnym w Europie toczącym się od 23 maja 1618 do 24 października 1648 pomiędzy częścią państw Rzeszy niemieckiej wspieranych przez inne państwa europejskie (jak Szwecja czy Francja) a potęgą katolickiej dynastii Habsburgów. Bezpośrednią przyczyną jej wybuchu był kwestie religijne oraz chęc pańśtw osłabienia potęgi dynastii Habsburgów w Europie.

16120 rok-bitwa pod Białą Górą, zagłada czeskiej szlachty  (w trakcie wojny 30-letniej).

1620 rok– bitwa pod Cecorą (Polacy i Turcy) przegrana dla Polski, zginął hetman Stanisław Żółkiewski.

1621 rok- bitwa pod Chocimiem ( obrona twierdzy Chocim) w dniach 2 września - 9 października. Wojska polsko-litewskie (25-26 tys.) pod dowództwem hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza, podczaszego koronnego Stanisława Lubomirskiego i królewicza Władysława podjęły obronę obozu warownego, który bronił dostępu w głąb Polski, przed wojskami tureckimi pod dowództwem sułtana Osmana II.  Wojskom polskim udało się ostatecznie odeprzeć atak wroga.

1624-1642 rok – rządy kardynała Richelieu, początki monarchii absolutnej we Francji.

1627 rok-Zwyciestwo Stanisława Koniecpolskiego nad Szwedami pod Trzcianą.

1631 rok – początek budowy kompleksu pałacowego w Wersalu pod Paryżem

1632 – 1648 rok-Panowanie Władysława IV Wazy (dynastia ze Szwecji).

1632 rok-– bitwa pod Lutzen (wojna 30-letnia), miedzy Szwedami a armią cesarską.

1635 rok - Kardynał Richelieu (Armand Richelieu- książę, kardynał, francuski mąż stanu, jeden z najzdolniejszych polityków nowożytności) założył Akademię Francuską.

1640 – 1660 rok- rewolucja angielska (Oliver Cromwell). Wojna domowa w Anglii i przejściowe ustanowienie republiki.

1643 rok– Ludwik XIV królem Francji (zwany "królem Słońce"). Panował do roku 1715.

1648 rok– niepodległość Zjednoczonych Prowincji Niderlandów.

1648 rok-pokój westfalski, koniec wojny 30-letniej.

1648 – 1668 rok- Panowanie Jana Kazimierza Wazy w Rzeczpospolitej.

1648-1653 rok– Wielka frondawe Francji, bunt feudałów i mieszczan przeciwko absolutnym rządom.

1648 rok- zniesienie monarchii w Anglii poprzez Parlament Kadłubowy (jest to nazwa parlamentu, jaki powstał w 1648 roku na skutek ograniczenia przez Olivera Cromwella liczby członków brytyjskiego parlamentu z 200 do 50 posłusznych jego woli).

1648 – 1654 rok- powstanie Chmielnickiego (Bohdana) na Ukrainie. Największe powstanie kozackie z dziejach Rzeczpospolitej (przyczyną tzw. rejestr Kozaków).

1654 rok– ugoda z Kozakami w Perejasławiu i koniec zbrojnego powstania.

1652 rok-zostaje wprowadzona zasada liberum veto przyznająca każdemu z posłów na Sejm prawo do zrywania obrad i unieważniania podjętych uchwał jednym głosem (czyni to poseł Władysław Siciński).. Ten symbol nieograniczonej wolności szlacheckiej będzie w praktyce uniemożliwiał sprawne funkcjonowanie Sejmu. Początki rządów oligarchii magnackiej w Polsce (magnateria-najbogatsza szlachta w Polsce).

1655 - 1660 rok- potop szwedzki. Mianem potopu szwedzkiego określa się szwedzki najazd na Polskę w 1655 roku w czasie II wojny północnej (1655-1660). Wojna i okupacja prawie całego kraju przez potop wojsk szwedzkich, spowodowały w Rzeczypospolitej ogromne zniszczenia materialne, wielkie straty dóbr kulturalnych, zagrabionych przez okupanta, także znaczne straty ludnościowe na skutek działań wojennych i zarazy, wreszcie utratę Inflant oraz zwierzchnictwa nad Prusami Książęcymi. Obrona Jasnej Góry (Częstochowy), pokój zawarto w Oliwie 1660 rok).

1657 rok– traktaty welawsko-bydgoskie, król Jan Kazimierz przyznaje całkowitą niezależność Prusom Książęcym.

1658 – ugoda (unia) hadziacka.

1660 rok- pokój w Oliwie kończący potop szwedzki.

1668 rok– abdykacja Jan Kazimierza.

1669 – 1673 rok-panowanie Michała Korybuta Wiśniowieckiego w Rzeczpospolitej.

1672 rok – pokój w Buczaczu (Polska traci na rzecz Turcji część Ukrainy i Podole).

1673 rok– bitwa pod Chocimiem (Turków pokonuje Jan Sobieski)

1674 – 1696 rok- panowanie Jana III Sobieskiego

1683 rok- odsiecz wiedeńska( bitwa pod Wiedniem). Bitwa stoczona dnia 12 września 1683 roku między wojskami polsko-austriacko-niemieckimi, pod dowództwem Jana III Sobieskiego, a armią turecką pod wodzą wezyra Kara Mustafy pod Wiedniem. Zakończyła się przegraną Turcji, która nie podniosła się już po tym uderzeniu i przestała stanowić zagrożenie dla ówczesnej Europy.

1697 – 1733 rok-panowanie Augusta II Sasa (Wettyna-dynastia saska) zwanego Mocnym. Polska w unii personalnej z Saksonią.

1699 rok– pokój w Karłowicach (Polska odzyskuje od Turcji część Ukrainy i Podole zabrane pokojem z Buczacza).

1700-1721rok-  wielka wojna północna (tzw. III wojna północna).

1709 rok– bitwa pod Połatwą (III wojna północna), między Rosją a Szwecją.

1717 rok- obrady Sejmu Niemego, głoś mógł zabierać jedynie marszałej sejmu, ingerencja Rosji w sprawy Polski

1721 rok-koniec wojny północnej, w której Polska staje po stronie Rosji przeciw Szwecji. Zawarty zostaje pokój w Nystadt.W rezultacie wojny Imperium Rosyjskie staje się głównym graczem politycznym w tej części Europy.

1721 rok- ogłoszenie się przez cara Rosji Piotra I Imperatorem Wszechrosji.

1732 rok- traktat "trzech żelaznych orłów" (Rosji, Prus i Austrii), zwany tez traktatem Lowenwolda.

1734 – 1764 rok-panowanie Augusta III Sasa (Wettyna).

1740 rok-– początek wojny o tzw. sukcesję austriacką, wzmocnienie pozycji Prus na arenie międzynarodowej.

1751-1773 rok – ukazanie się Wielkiej Encyklopedii, czołowego dzieła epoki oświecenia.

1764 rok-na tron Polski wstępuje Stanisław Poniatowski – oświeceniowy władca i słynny mecenas kultury pragnący powstrzymać upadek państwa.

1764 – 1795 rok-panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego.

1767 rok- nałożenie przez Londyn na kolonie amerykańskie kolejnych podatków, tym razem w formie opłat celnych od wielu produktów, takich jak szkło, herbata czy papier, sprowadzanych przez kolonie.

1768 – 1772 rok- konfederacja barska (Bar-miasto na terenie Podola).

1772 rok- pierwszy rozbiór Polski, pierwszy z trzech rozbiorów Polski, jakie miały miejsce pod koniec XVIII wieku dokonany przez 3 państwa: Rosję, Austrię oraz Prusy. Podpisanie traktatów, dotyczących pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej nastąpiło w Petersburgu 5 sierpnia 1772 roku. Zaś w dniu 30 września 1773 roku zatwierdził je Sejm Rozbiorowy, zwołany w Warszawie przez zaborców (przy proteście trzech posłów, w tym Tadeusza Rejtana).

1773 rok– powstaje Komisja Edukacji Narodowej (KEN) – pierwsze na świecie ministerstwo edukacji.

1773 rok- Bostońskie Picie Herbaty (bojkot i zniszczenie przez kolonistów towarów angielskich w porcie).

1774 rok-zwolanie Kongresu Kontynentalnegow Filadelfii (Pensylvania). Zgromadził on przedstawicieli dwunastu kolonii, bez Georgii, którzy stanęli w obronie praw Massachusetts oraz niezależności wszystkich kolonii w dziedzinie podatków. Ogłoszono nowy bojkot towarów angielskich, a w celu jego skutecznego przeprowadzenia utworzono milicję, lub inaczej gwardię obywatelską.

1775 – 1783 rok-wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych (dowódcą oddziałów kolonialnych jest Jerzy Waszyngton).Po stronie kolonistów udział w konflikcie brała Francja.Wojna zakończyła się podpisaniem traktatu paryskiego w roku 1783. (13niepodległych kolonii).

1775 rok– bitwa pod Lexington (wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych), między Amerykanami a Anglikami.

1776 rok-dnia 4 lipca uchwalona zostaje w mieście Filadelfii z inicjatywy Thomasa Jeffersona Deklaracja Niepodległości (USA) – 4 lipca to ich największe świętonarodowe.

1777 rok– bitwa pod Saratogą (wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych), między Amerykanami  a Anglikami.

1782 rok – maszyna parowa James’a Watt’a (wiek XVIII-wiekiem pary).Liczne wynalazki techniczne i odkrycia naukowe zapoczątkowały rozwój przemysłu wielu państw.

1787 rok– konstytucja stanów Zjednoczonych (pierwsza na świecie), (druga na świecie a pierwsza w Europie będzie polska z Konstytucja 3 maja 1791 roku).

1788-1792 – Sejm Czteroletni (Wielki). Praxce nad reformą ustrojową, militarną Polski.

1789 rok- rewolucja francuska. Mianem Wielkiej Rewolucji Francuskiej lub rewolucji francuskiej określa się okres w historii Francji (1789-1799), kiedy doszło do obalenia monarchii Burbonów.
Za jej symboliczny początek uważa się zdobycie przez lud Paryża twierdzy Bastylia 14 lipca 1789, natomiast za koniec rewolucji uznaje się kres rządów Dyrektoriatu 9 listopada (18 brumaire'a) 1799 roku, kiedy to Napoleon Bonaparte przeprowadził zamach stanu ogłaszając się tym samym Pierwszym Konsulem.

1789 rok– Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela (dnia 26 sierpnia) we Francji.

1791 rok- uchwalenie Konstytucji 3 Maja w wyniku obrad Sejmu Czteroletniego (zwanego też Wielkim). Sejm został zwołany dnia 6 października 1788 rokuza zgodą cesarzowej Rosji Katarzyny II w Warszawie, obradujący do 29 maja 1792 pod węzłem konfederacji pod laską marszałka koronnego Stanisława Małachowskiego i litewskiego Kazimierza Nestora Sapiehy mający na celu, w zamyśle organizatorów, przywrócenie pełnej suwerenności i przyśpieszenie rozwoju gospodarczego Rzeczypospolitej. 

1792 rok– wojna z Rosją w obronie konstytucji. Ustanowiono Order Virtuti Militari (łac. męstwu wojennemu).

1792 rok– zawiązanie konfederacji targowickiej.

1792 rok– król Ludwik XVI (z dynastii Burbonów) ścięty na gilotynie, a Francja staje się republiką w miejsce dotychczasowej monarchii absolutnej.

1793 rok- drugi rozbiór Polski, drugi z trzech rozbiorów Polski, jakie miały miejsce pod koniec XVIII stulecia.  Nieprzewidziany przez konfederatów rozbiór Rzeczypospolitej skończył się pełną kompromitacją konfederacji targowickiej, także króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W 1793 roku odbył się w Grodnie sejm rozbiorowy, który pod presją obu zaborców wyraził milczącą zgodę na kolejny rozbiór kraju, zawarł nierównoprawny traktat pokojowy z Rosją, przywrócił Radę Nieustającą, rozwiązał też konfederację targowicką. Był to ostatni Sejm Polski szlacheckiej. W rozbiorze tym, w odróżnieniu od dwu pozostałych, nie brała udziału Austria, zajęta wojną z rewolucyjną Francją.

1793 – 1794 terror jakobinów pod wodzą Maksymiliana Robespierre’a („rewolucja zaczęła zjadać własne dzieci”).

1794 rok– insurekcja (czyli inaczej powstanie) kościuszkowska.

1795 rok- trzeci rozbiór Polski, zniknięcie tego kraju z map świata, ostatni z trzech rozbiorów Polski, jakie miały miejsce pod koniec XVIII wieku.
Niecały rok po upadku insurekcji kościuszkowskiej, 24 października 1795, monarchowie Rosji, Prus i Austrii uzgodnili wzajemnie traktat, zgodnie z którym przeprowadzili ostatni, pełny, III rozbiór Rzeczypospolitej.Trzeci rozbiór był rezultatem m.in. kryzysu wewnętrznego i ekspansywnych działań mocarstw ościennych, bezpośrednio jednak wynikiem nieudanego powstania kościuszkowskiego i przegranej wojny Polski z Rosją oraz Prusami.

1795 rok-powołano do życia Deputację w Paryżu. Było to ugrupowanie o lewicowym programie. 

1796 rok-na terenie zaboru austriackiego we Lwowie została powołana do życia Centralizacja Lwowska. 

1797 – utworzenie Legionów Polskich we Włoszech (twórcą generał Jan Henryk Dąbrowski). Legiony był pod kontrolą Napoleona.

1798 rok– bitwa pod Abukirem (wyprawa egipska Napoleona), miedzy Francją a Austrią.

1799 rok- zamach stanu we Francji (Napoleon zostaje Pierwszym Konsulem). Jest to tym samym koniec wielkiej rewolucji na obszarze Francji.

1799 – 1815 rządy Napoleona Bonaparte we Francji (lata 1799-1804 jako konsul, w latach 1804-1815 jako cesarz Francuzów), liczne wojny. Ostatecznie klęska w wyniku wyprawy przeciwko Rosji.Zesłanie Napoleona na wyspę Elbę (położona na Morzu Tyrreńskich między Italią a Korsyką).

1800 rok– bitwa pod Hohenlinden (wojna Napoleona z II koalicją)

1803 rok- sprzedaż terenu Luizjany Stanom Zjednoczonym przez Francję.

1804 rok- koronacja Napoleona I.

1804-1814 rok – pierwsze cesarstwo; panowanie Napoleona I Bonaparte, Francja hegemonem w Europie.

1805 rok- bitwa pod Austerliztz.

1805 rok– bitwa pod Trafalgar (wojna Napoleona z III koalicją), między Francją, Anglią i Hiszpanią.

1806 rok-– bitwa pod Jeną (wojna Napoleona z IV koalicją), między Francją a Prusami.

1807 rok– utworzenie Księstwa Warszawskiego. Państwo utworzone pod kontrolą Francji Napoleona. Unia personalna z Saksonią. Konstytucja, armia i administracja stworzona na wzór francuski (podział na departamenty na wzór Prus).

1807 rok– bitwa pod Frydlandem (wojna Napoleona z IV koalicją), między Francją a Rosją.

1809 rok – bitwa pod Wagram (wojna Napoleona z V koalicją), między Francją a Austrią.

1812 rok- napoleońska wyprawa na Rosję. Napoleon I Bonaparte powziął zamiar pobicia i zwasalizowania Rosji. Zgromadził na terenach Prus Wschodnich i Księstwa Warszawskiego wielonarodową Wielką Armię, liczącą ok. 600 tys. ludzi (m.in. 300 tys. Francuzów, Włochów i Belgów, 180 tys. Niemców, 90 tys. Polaków) i dnia 24 czerwca 1812 roku przekroczył z nią rzekę Niemen, rozpoczynając swą kolejną kampanię wojenną, którą na użytek Polaków nazwał "drugą wojną polską". 

1812 rok– bitwa pod Borodino (kampania rosyjska Napoleona), między Francją a Rosją.

1813 rok– bitwa narodów pod Lipskiem i druzgocząca i opłakana w skutkach klęksa Napoleona i jego zdziesiątkowanych na wschodzie wojsk.

1814-1815 rok-obrady Kongresu Wiedeńskiego, którego celem było ustalenie nowego ładu po epoce Napoleońskiej.

1815 rok-utworzenie Królestwa Polskiego (pod kontrolą Rosji-unia personalna poprzez osobę cara), Rzeczpospolitej krakowskiej (pod kontrolą 3 zaborców) oraz Wielkiego Księstwa Poznańskiego(pod kontrolą Prus).

1815 rok-upadek Księstwa Warszawskiego i koniec marzeń Polaków o niepodległości w sojuszu z Francją.

1815 rok– 100 dni Napoleona i bitwa pod Waterloo (klęska "Cesarza Francuzów"). Zesłanie na wyspę Świętej Heleny, gdzie przebywał do smierci w 1821 roku.

1819 rok-major Walerian Łukasiński zakłada Wolnomularstwo Narodowe. Po zakończeniu przez Wolnomularstwo działalności, prace kontynuowało Towarzystwo Patriotyczne. Celem obu organizacji stała się wolna i niepodległa Polska, jednak nie sprecyzowano w jaki sposób ma on zostać osiągnięty. 

1825 rok– lokomotywa Stephensona.Jego parowóz Rakieta (Rocket) z 1829 roku stał się pierwowzorem wszystkich dalszych konstrukcji (Pierwszą lokomotywę parową zbudował w 1804 roku brytyjczyk Richard Trevitlhick).

1830 rok-(29 listopada na 30 listopada – „Noc Listopadowa”)- początek powstania listopadowego (trwa w latach 1830-1831).

1830-1848 rok – rewolucja lipcowa, „monarchia lipcowa” - rządy Ludwika Filipa Orleańskiego.

1831 rok- powstanie listopadowe przeciw Rosji, które wybuchło dnia 29 listopada, a zakończyło się 21 października 1831 roku. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (m.in. Litwę, Żmudź i Wołyń).

1832 rok- w Paryżu powstało Towarzystwo Demokratyczne Polskie pod kierownictwem Tadeusza Krępowieckiego. W 1836 r. opublikowało ono Wielki Manifest. Ogłoszono w nim, że drogą do odzyskania niepodległości będzie zryw przeprowadzony przez samych Polaków. 

1833 rok– traktat Rosji, Prus i Austrii o współdziałaniu przeciw wszelkim ruchom niepodległościowym i rewolucyjnym.

1835 rok- w Krakowie powołano do życia Stowarzyszenie Ludu Polskiego. Organizacja próbowała zachęcić do współpracy różne grupy społeczne, począwszy od tych najwyższych na najbiedniejszych kończąc. 

1837-1901 rok-– panowanie królowej Wiktorii –- apoegeum potęgi Wielkiej Brytanii.

1839-1842 rok– wojna opiumowa w Chinach.

1846 rok– początek rzezi galicyjskiej (rabacja galicyjska).

1846 rok-początek powstania krakowskiego (dnia 21 lutego).

1848 rok- Wiosna Ludów. Seria zrywów rewolucyjnych i narodowych, jakie miały miejsce w Europie w latach 1848 - 1849, przy czym określeniem "lud" nazywano społeczności dążące do uzyskania udziału w rządach, warstwy społeczne dążące do polepszenia warunków bytowych i narodowości walczące o spełnienie swoich aspiracji w różnej postaci: autonomii, niepodległości, lub zjednoczenia w ramach jednego państwa. W latach 1848-1849 można więc wyróżnić trzy nurty rewolucyjne a mianowicie: ustrojowy, społeczny oraz narodowy.

1848-1851 rok – rewolucja lutowa, proklamowanie II republiki francuskiej (25 luty), prezydentem zostaje wybrany Ludwik Napoleon Bonaparte.

1851 rok – Ludwik Napoleon Bonaparte przeprowadza zamach stanu.

1853-1856 rok– Wojna krymska.

1854 rok– przełamanie dotychczasowej izolacji Japonii przez Amerykanów.

1859-1870 rok- zjednoczenie Włoch (Camillo Cavour). Duży udział bojownika o wolnośc Włoch Giuseppe Garbialdiego, który ze zwolennikami walki o niepodległość (zwanymi "czerwonymi koszulami" przyczynił się do zjednoczenia Włoch).

1861 rok- reforma uwłaszczeniowa w Rosji.

1861-1865 rok-wojna secesyjna (w Stanach Zjednoczonych, Abraham Lincoln) między Północą a Południem.

1863 rok– dnia 22 stycznia rozpoczyna się powstanie styczniowe (trwa w latach 1863-1864).

1864 rok– utworzenie I Międzynarodówki.

1866 rok– bitwa pod Sadową (wojna prusko-włosko-austriacka), między Austrią a Prusami.

1867 rok-przeksztalcenie Cesarstwa Austryjackigo w Cesarstwo Austro-Węgierskie.

1870 rok- zakończenie procesu jednoczenia Włoch.

1870 rok– bitwa pod Sedanem (wojna francusko-pruska), między Francją a Prusami.

1870-1871 rok – wojna francusko-pruska oraz zakończenie procesu jednoczenia Niemiec przez Prusy.

1871 rok – zjednoczenie Niemiec (kanclerz Otto von Bismarck).

1871 rok– komuna paryska (18 III-28 V), ludowa rewolucja stłumiona przez wojsko.

1876 rok-skonstruowania przez Amerykanina Aleksandra Bella telefonu.

1879 rok– powstanie Trójprzymierza: sojuszu Niemiec, Austro-Węgier i Włoch.

1883-1885rok- Carl Benz i Gottlieb Daimler zbudowali pierwszy samochód z silnikiem spalinowym.

1895 rok-niemiecki inżynier Rudolf Diesel skonstruował silnik napędzany olejem napędowym. 

1895 rok-Bracia August i Luis Lumiere przygotowali kinematograf czyli aparat do wykonywania i wyświetlania zdjęć ruchomych.

1896 rok – pierwsze igrzyska nowożytne w Atenach.

1896 rok– bitwa pod Adua (wojna włosko-etiopska), między Włochami a Etiopią.

1899 rok-pochodzący z Włoch Gugliemo Marconi wysłał pierwszy telegram radiowy.

1903 rok-amerykański przemysłowiec Henry Ford zaczął masowo produkować samochody (zakłady Dearborn w mieście Detroit).

1903 rok-bracia Orville i Wilbur Wright ze Stanów Zjednoczonych skonstruowali samolot i odbyli trwający 58 sekund lot.

1905-1907 rok- rewolucja w Rosji i Kongresówce przeciwko uciskowi, polityce caratu, represjom oraz z powodu ubóstwa ludności, wywołanej złą sytuacją gospodarczą państwa.

1914 rok– zamach w Sarajewie, zabójstwo arcyksięcia Franciszka Ferdynanda i jego żony (był następcą na tron austro-węgierski, z dynastii Habsburgów). Zamachowcem był Gavriłło Princip.Zamach był bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej.

1914 – 1918 rok-I wojna światowa.

1917 rok– rewolucja bolszewicka w Rosji (obalenie caratu, Włodzimierz Lenin, komuniści – bolszewicy).Rewolucja lutowa przycyzniła się do oblaenia caratu oraz dynastii Romanowów zasiadających na tronie, zaś październikowa dała władzę w Rosji Komunistom (bolszewicy). Utworzono system mono (jedno) partyjny-KPZR (Komunistyczna partia Związku Radzieckiego), rozbudowano aparat represji oraz terroru wśród społeczeństwa a przywódcą państwa został Włodziemierz Lenin.

 

kontakt z nami

Email: thanatos27@o2.pl